تعریف صدا سنج و انواع آن(Sound Level Meter)

نوشته شده توسط
رای دادن به این مورد
(0 آرا)

تعریف صدا سنج و انواع آن (Sound Level Meter)

ارتعاش یا موجی که از یک وسیله قابل ارتجاع متصاعد می‌شود را صوت  می نامند. فاصله‌ای‌ که یک موج صوتی در مدت زمان یک ثانیه در یک سیال می‌پیماید، سرعت صوت می باشد. سرعت صوت مشخص می‌کند که این موج در بازهٔ مشخصی از زمان چه مسافتی را طی می‌کند.

صدا سنج وسیله ایست که شدت صوت را اندازه گیری کرده و مقدار اندازه گیری شده را نمایش می دهد. معمولا اجزای صدا سنج ها شامل یک میکروفون، پردازشگر الکترونیکی و صفحه نمایش می باشد. میکروفون تغییرات کوچک در فشار هوای ناشی از صوت را تشخیص می دهد و عمل تبدیل این تغییرات به سیگنال های الکتریکی را انجام می دهد. پردازش این سیگنال ها توسط مدار الکترونیکی انجام می شود و نمایشگر میزان سطح صدا را بر حسب دسی بل نشان می دهد. اندازه گیری صدا در بسیاری از صنایع به منظور حفاظت شنوایی و کنترل صدا بسیار حائز اهمیت می باشد، برای این منظور از صدا سنج ها و یا صوت سنج ها استفاده می شود.صدا سنج ها در صنایع مختلف (نظیر : صداشناسی و تحلیل صوت، صنایع ماشین سازی ، حمل و نقل، محیط زیست، پزشکی و... ) کاربردهای فراوانی دارند.



صداسنج ها (Sound Level Meter) میزان صدای تولید شده را اندازه گیری می کنند و برروی صفحه نمایشLCD نمایش می دهند . میزان صدا به صورت کد های رنگی روشن بر روی صفحه نمایش و بر حسب dB نشان داده می شود .کاربر می تواند میزان صدا را برنامه ریزی کند به صورتیکه اگر صدا شدت یافت چراغهای LEDاز رنگ سبز به قرمز تغییر یابد و عبارت OVERبر روی صفحه نمایش نشان داده شود.


انواع صدا سنج

صدا سنج ها با توجه به نوع کاربرد به انواع تراز سنج صوت، صدا سنج از نوع جمع شونده و دوزیمتر تقسیم می شوند که در ادامه به بررسی آنها می پردازیم:


1-تراز سنج صوت (SLM=Sound Level Meter)

این دستگاه برای اندازه گیری تراز فشار صوت طراحی شده است. هرچند که قابلیت و توانایی ترازسنجهای صوتی متنوع است اما به طور کلی هر تراز سنج صوت حداقل دارای یک میکروفون، مدارهای الکترونیکی و صفحه نمایش می باشد. SLM تراز فشار صوت را در یک لحظه در یک موقعیت خاص اندازه گیری می کند.
برای اندازه گیری صدا با استفاده از تراز سنج صوت، صدا سنج را در امتداد بازو در ارتفاع گوش افرادی که در معرض سروصدا هستند قرار دهید. در بیشتر صدا سنج ها، موقعیت میکروفون نسبت به منبع صوت چندان اهمیت ندارد. در دستورالعمل مربوط به هر دستگاه در مورد چگونگی قرار گرفتن میکروفون توضیح داده شده است. صدا سنج را باید قبل و بعد از هر بار استفاده کالیبره کرد. در دستورالعمل دستگاه نحوه کالیبراسیون شرح داده شده است.
در بیشتر صدا سنج ها میزان صدا در وضعیت پاسخ سریع (Fast) یا کند (Slow) قابل اندازه گیری است.
میزان پاسخ دهی، مدت زمانی است که دستگاه قبل از نمایش تراز صوت روی صفحه توانایی محاسبه میانگین را دارد. عموما اندازه گیری تراز صوتی محیط کار در وضعیت پاسخ کند (Slow) انجام می گیرد.

انواع تراز سنج های صوت (SLM)

صدا سنج ها را بر اساس استاندارد IEC 61672-1:2002 و بر حسب میزان دقت شان به دو دسته کلی کلاس 1و 2 تقسیم می کنند. صداسنج کلاس یک دقیق تر از نوع کلاس دو می باشد.
تراز سنج های کلاس یک: این نوع تراز سنج ها بسیار دقیق بوده و دارای بالاترین کیفیت و کمترین خطا می باشند و در مباحث مهندسی آکوستیک، کارهای آزمایشگاهی و تحقیقاتی بکار می رود.
تراز سنج های کلاس دو: این نوع صداسنج ها برای اندازه گیری در صدا در محیط های کاری و صنایع قابل استفاده می باشند که نسبت به نوع اول دقت کمتری دارند. هیچگونه صدا سنجی با دقت کمتر از صدا سنج نوع دوم نباید جهت اندازه گیری صدای محیط کار بکار رود.
یک صدا سنج معمولی (SLM) فقط صدای لحظه ای را اندازه گیری می کند و برای محیط های کاری با تراز صدای یکنواخت مناسب می باشد. اما در محیط های کاری با صدای ضربه ای، غیر یکنواخت و متغیر، استفاده از صدا سنج معمولی جهت تعیین میانگین مواجهه فردی با سرو صدا در یک شیفت کاری صحیح نمی باشد. بهترین روش اندازه گیری میزان مواجهه فردی استفاده از دوزیمتر صدا می باشد.


2- صدا سنج از نوع جمع شونده (ISLM= Integrating Sound Level Meter)

این دستگاه شبیه دزیمتر می باشد و تراز معادل مواجهه صوت را در یک دوره زمانی اندازه گیری می کند. البته، این دستگاه میزان مواجهه فرد با صدا را مشخص نمی کند زیرا مثل SLM دستی می باشد و امکان اتصال به بدن را ندارد.
ISLM تراز معادل صدا را در موقعیت خاص اندازه گیری می کند حتی اگر تراز صدا مرتباً تغییر کند، این دستگاه یک عدد بعنوان تراز معادل صوت را نشان می دهد.


3-دزیمتر صدا (Dosimeter)

 در اندازه گیری و ارزیابی میزان مواجهه کارگر با صدای محیط کار دقیق ترین روش دوزیمتری است. دستگاه دزیمتر صدا، کوچک، سبک و قابل اتصال به فرد می باشد. (به کمر فرد متصل می شود) و میکروفون آن به یقه در نزدیکی گوش متصل می گردد. چون در این روش کلیه زمان های مواجهه کارگر با ترازهای مختلف در طول شیفت محاسبه و با استفاده از تراز معادل دوز دریافتی کارگر در یک شیفت کاری اندازه گیری می شود، این روش برای بررسی میزان مواجهه فرد در طول یک شیفت بسیار دقیق می باشد. برخی منابع به جای کلمه دوزیمتر از دستگاه سنجش مواجهه فردی استفاده کرده اند.


انتخاب یک دستگاه صدا سنج با توجه به نوع کاربری

 

به منظور انتخاب یک دستگاه صوت سنج در جدول زیر رهنمودهایی ارائه شده است:

اندازه گیری

دستگاه اندازه گیری مناسب

نتیجه

توضیحات

تعیین میزان مواجهه فردی با سروصدا

دزیمتر صدا

دز یا تراز معادل صوت

دقیق ترین وسیله برای تعیین میزان مواجهه فردی

صدا سنج از نوع جمع شونده (ISLM)

تراز معادل صوت

اگر کارگر موقعیت ثابت ندارد و در حال گردش است تعیین میزان مواجهه فردی با این وسیله مشکل می باشد، مگر اینکه کار را بتوان به فعالیت های مشخص تقسیم کرد.

تراز سنج صوت(SLM)

dB

این وسیله برای تعیین میزان مواجهه فردی زمانی کاربرد موثر دارد که تراز فشار صوت در طول شیفت یکنواخت و ثابت باشد. اگر تراز صدا در طول شیفت کاری متغیر باشد تعیین میانگین مواجهه فرد با سروصدا با این وسیله مشکل خواهد بود، مگر اینکه بتوان کار را براحتی به فعالیت های معین تقسیم کرد.

تعیین میزان صدایی که بوسیله منبع مشخصی تولید می شود.

تراز سنج صوت(SLM)

dB

اندازه گیری صوت باید در فاصله ۱ تا ۳ متری از منبع صوت  انجام گیرد. دقت کنید که اندازه گیری نباید مستقیماً در منبع انجام شود.

صدا سنج از نوع جمع شونده (ISLM)

تراز معادل صدا dB

اگر تغییرات صوت بسیار زیاد باشد یعنی صدا خیلی متغیر باشد این وسیله بسیار مفید و کاربردی است زیرا با این وسیله می توان تراز معادل صوت را در یک دوره زمانی کوتاه (یک دقیقه) اندازه گیری کرد.

بازدید مقدماتی

تراز سنج صوت(SLM)

dB

برای تهیه نقشه صوتی و ثبت اندازه گیری ها روی آن

صدا سنج از نوع جمع شونده (ISLM)

تراز معادل صدا dB

برای صداهای خیلی متغیر

اندازه گیری صدای ضربه ای

تراز سنج صوت (SLM) ضربه ای

ماکزیمم تراز فشار صوت بر مبنای شبکه A

اندازه گیری میزان ماکزیمم هر ضربه

همچنین در انتخاب یک صدا سنج به موارد زیر توجه فرمایید:


• دقت اندازه گیری
• محدوده فرکانس
• دامنه دینامیک
• محدوده اندازه گیری صوت
شبکه های اندازه گیری :A,B,C,D,Lin
• زمان اندازه گیری
• نوع دستی و اتوماتیک
• نوع نمایشگر و دقت آن
• قابلیت اتصال به کامپیوتر و ذخیره اطلاعات

خواندن 582 بار آخرین بار تغییر یافته سه شنبه, 15 فروردين 1396 14:09

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.