سبد خرید خالی
کالاتجهیز - برچسب: نقطه شبنم

انواع رطوبت سنج دیجیتالی و کاربرد آن (Digital humidity meter)


رطوبت ، میزان بخار آب موجود در هوا می باشد. رطوبت به سه  شکل رطوبت نسبی ، رطوبت مطلق و نقطه شبنم بیان می شود .اندازه گیری رطوبت توسط رطوبت سنج انجام می گیرد. رطوبت سنج دیجیتال به صورت رطوبت سنج دیجیتال رومیزی، رطوبت سنج دیجیتال صنعتی و حرفه ای و رطوبت سنج جامدات وجود دارد.رطوبت سنج دیجیتال به دو نوع رطوبت سنج پراب سرخود و رطوبت سنج پراب جدا تقسیم می گردد و همچنین رطوبت سنج جامدات که نم سنج  نامیده می شود نیز به دو دسته ی رطوبت سنج پراب مخرب و رطوبت سنج پراب غیر مخربقابل تقسیم بندی است.

هوای اتمسفری مخلوطی از گاز های مختلف ،آلاینده های متعدد و بخار آب است . صرف نظر از آلاینده ها که از یک محل به محل دیگر بسیار متفاوت است ، ترکیب هوای خشک نسبتا ثابت بوده و به طور مختصر با توجه به ارتفاع، زمان و مکان تغییر می یابد. مخلوطی از هوای خشک و بخار آب عملاً هوا نامیده می شود . مقدار بخار آب ممکن است از صفر تا مقدار حداکثری که تابع دما و فشار مخلوط است ، تغییر یابد . میزان بخار آب موجود در هوا به عنوان رطوبت شناخته شده است. در اندازه گیری رطوبت دانستن تعاریف زیر مورد نیاز می باشد:
رطوبت نسبی : نسبت بخار آب موجود در حجم معینی از هوا در دمای مشخص t به وزن ماکزیمم بخار آبی که می‌تواند در همین حجم در دمای tداشته باشد را رطوبت نسبی گویند که در هواشناسی و در زندگی روزمره از آن یاد می شود
رطوبت مطلق : مقدار بخار آب موجود در واحد حجم از هوا را رطوبت مطلق می‌گویند. واحد آن گرم بر متر مکعب یا میلی گرم در لیتر است.
نقطه شبنم :اگر دمای هوا به درجه‌ای برسد که در آن هوای مفروض صد در صد از بخار آب اشباع گردد (فشار ثابت)، چنین درجه‌ای به نقطه شبنم موسوم است یا به عبارتی نقطه شبنم دمائی است که در آن بخار آب موجود در هوا چگالش می شود . این پارامتر در صنایع هواشناسی ، شیمی و مونتاژ الکترونیکی کاربرد وسیعی دارد  .

در انتخاب ابزار دقیق اولین فاکتوری که حائز اهمیت است همانطور که از نامش پیداست دقیق (Accurate)  بودن آن می باشد. واحد اندازه گیری رطوبت برای اجسام مختلف متفاوت است . میزان رطوبت بعضی از اجسام را می توان با % نشان داد و برای بعضی دیگر از مقیاس0 الی 100 استفاده می کنیم که 100میزان حداکثر رطوبت و 0 میزان حداقل رطوبت است. تعدادی از دستگاه ها با استفاده از 3 شاخص خشک , مرطوب و خیس کار را برای کاربر بسیار ساده می کنند اما در کل معمولا میزان رطوبت به شکل درصدی از مقادیر خوانده شده یا کل رنج اندازه گیری ابزار به صورت درصد (برحسب %RH) در اطلاعات فنی تجهیز می آیند . وسایلی که رطوبت را اندازه گیری می کنند نوعا عقربه ایی بوده که نمی توان مانوری بر روی ان انجام داد اما در نوع دیجیتالی می توان مقدار دقیق تری از رطوبت و دما  و نقطه شبنم را اندازه گرفت و در صورت کاهش /افزایش رطوبت دستگاهی را روشن و خاموش نمود.


انواع رطوبت سنج های دیجیتال


•    رطوبت سنج دیجیتال رومیزی :


رطوبت سنج دیجیتال رومیزی یا ثابت با قابلیت نصب بر روی دیوار (رطویت سنج دیواری) و یا استفاده به صورت رومیزی (desktop) جهت اندازه گیری رطوبت و دما در یک محیط محصور نظیر آزمایشگاه و یا بیمارستان و دفتر کار یا محیط کاری در صنعت مورد استفاده قرار می گیرند . معمولا این رطوبت سنجها به سنسورهای سر خود (embedded ) مجهز بوده و قابلیت کالیبره در بعضی از سنسورها  وجود ندارد .

•    رطوبت سنج دیجیتال صنعتی و حرفه ای:

در برخی مدلهای صنعتی و حرفه ای رطوبت سنج امکان کالیبره سنسورهای دما و رطوبت دستگاه وجود دارد . همچنین در برخی مدلهای رطوبت سنج امکان ثبت بیشترین و کمترین مقدار و یا تنظیم ست پوینت برای آلارم در نظر گرفته شده است . . با توجه به نوع پراب می توان رطوبت سنج های آزمایشگاهی را به دو دسته رطوبت سنج پراب سرخود و رطوبت سنج پراب جدا تقسیم کرد.


•    رطوبت سنج جامدات:

رطوبت سنجی که میزان رطوبت جامداتی همچون خاک، گچ، چوب، کاغذ و بتون را اندازه گیری می کند رطوبت سنج جامدات و یا نم سنج می گویند. نم سنج ها به دو دسته تقسیم می شوند :


1.    رطوبت سنج پراب مخرب (نفوذی):


رطوبت سنج جامدات با پراب مخرب ، رطوبت اجسام را به وسیله پرابی پین مانند اندازه گیری می کند . بدین صورت که پین ها را مستقیما داخل جسم  فرو (5 میلی متر) می کنند و پس از اندازه گیری به صورت نموداری و یا عددی بر روی دستگاه نمایش داده می شوند .
 hm50

2.    رطوبت سنج پراب غیر مخرب (غیر نفوذی ):


رطوبت سنج جامدات با پراب غیرمخرب به صورت آلتراسونیک عمل اندازه گیری را انجام می دهد.
 
st128m

روش های اندازه گیری رطوبت نسبی :


•    اندازه گیری رطوبت به روش مستقیم
•    اندازه گیری رطوبت به روش غیر مستقیم


1-    اندازه گیری رطوبت به روش مستقیم :  


در اندازه گیری رطوبت به روش مستقیم از وسایلی استفاده می گردد که بطور مستقیم قادر به اندازه گیری رطوبت نسبی هوا می باشد . از وسایلی استفاده می گردد که نسبت به رطوبت هوا حساسیت زیادی دارند وبا تغییر رطوبت هوا برخی از پارامترهای فیزیکی آن مواد تغییر میکند(مانند طول ،مقاومت ،سطح،....) این وسایل درانواع واقسام مختلفی ساخته شده که ذیلا برخی از آنها شرح داده شده اند
یکی از این رطوبت سنج ها که اصطلاحا به آن هیدروگراف می گویند و کاربرد زیادی در ایستگاه های هوا شناسی دارد .بر اساس اندازه گیری تغییر طول جنس موی خاصی از انسان عمل می کند در این وسیله یک رشته موی انسان را 10الی 100برش طولی داده وتوسط وزنه کوچکی که به اهرمی متصل است درحال کشش قرار می دهند دراثر تغییر رطوبت هوا،طول مو تغییر نموده واین وسیله به عنوان ترموهیدروگراف معرفی شده اند. نوع دیگری از این رطوبت سنج ها دستگاه هایی هستند که بر اساس تغییر مساحت سطح مشخصی از پوست قورباغه (که درحال کشش میباشد) عمل می کند ومشابه دستگاه قبلی است که در صنایع نساجی که اندازه گیری وکنترل رطوبت از اهمیت ویژه ای برخوردار است ، کاربرد زیادی دارد.
ازدیگر وسایل که در این گروه ها جای دارند ترمو هیدرو متردیجیتالی  است.  ترمو هیدرو متردیجیتالی دارای سنسوری است که دراثر تغییر رطوبت هوا جریان الکتریکی ایجاد می نماید  میزان جریان الکتریکی متناسب با میزان رطوبت هوا می باشد، ترمو هیدرو متردیجیتالی در سنجش رطوبت هوا در مقابل دهانه دمنده سیستم های تهویه کاربرد زیادی  دارد همان طور که از نام آن پیداست این وسیله قادر به اندازه گیری رطوبت ودمای هواست.


2-    اندازه گیری رطوبت به روش غیر مستقیم: 

دراین روش با اندازه گیری دو پارامتر دمای دماسنج خشک چرخان و دماسنج تر چرخان ،مقدار رطوبت نسبی به کمک روابط،جداول ،خط کش ونمودار سایکرومتری تعیین می شود وخط کش ونمودار بیشترین کاربرد را دارند. دماسنج خشک و دماسنج تر چرخان ، مقدار رطوبت نسبی به کمک روابط ، جداول ، خط کش و نمودار تعیین می شود . در اندازه گیری دمای خشک و تر چرهان لازم است جریان هوای اجباری با سرعت 2.5 متر ر ثانیه از سطح بخش حساس دما سنج ها عبور داده شود . بدین منظور رطوبت سنج به گونه ای طراحی گردیده است تا دو دماسنج خشک و تر در کنار یکدیگر قرار گرفته و سرعت مورد نظر هوا از سطح مخزن آنها عبور داده شود . رطوبت سنج هایی که بر این اساس عمل می کنند به دو صورت کلی : رطوبت سنج چرخان ( whiring hygrometer ) و رطوبت سنج آسمن (  assman higromete ) ساخته و ارائه شده اند .


جهت انتخاب دستگاه رطوبت سنج به موارد زیر بایستی توجه داشت:


1.رنج رطوبت سنج
2.نحوه نصب رطوبت سنج
3.امکان کالیبره کردن سنسورهای رطوبت سنج
4.امکان ثبت مقادیر در رطوبت سنج
5.پراب سرخود یا پراب مجزا


کاربرد رطوبت سنج دیجیتالی در صنایع مختلف


وجود رطوبت سنج در محیطهای مختلف آزمایشگاهی و خانگی و مصارف نظیر مرغداری ها و در دستگاه جوجه کشی و گلخانه و در پرورش قارچ از اهمیت به سزایی برخوردار برای مثال در فصل سرما دانستن رطوبت محل زندگی بسیار مهم است و در صورت خشک بود هوا سبب بروز مشکلات تنفسی می گردد همچنین زیاد بودن رطوبت مشکلات دیگری به همراه خواهد داشت . با رطوبت سنج محیط می توان رطوبت را اندازه گیری و کنترل نمود . اندازه گیری رطوبت محیط و مواد در بسیاری مواقع از جمله انبارها، صنایع غذایی به خصوص در پروسسهای صنعتی پر اهمیت می باشد .
همیشه داشتن یک دماسنج و رطوبت سنج قابل اعتماد که اعداد قطعی را به ما نمایش دهد از ابزار اصلی کشاورزی و باغبانی است. بسیاری از شرایط تحت تاثیر این دو عامل یعنی دما و رطوبت تعیین می شود و یک کشاورز یا باغبان باید به داشتن ابزار مطمئن برنامه های پرورشی را انجام دهد. این دماسنج، رطوبت سنج دیجیتال توانایی ثبت و ذخیره بیش ترین حد(ماکزیمم) و کم ترین حد (مینیمم) را دارد. این گزینه به شما توانایی درک وقایع گذشته که معمولا برای شما مهم است را می دهد.
برای شناسایی رطوبت چوب ، دیوارها ویا سایرمصالح ساختمانی جهت جلو گیری از خسارات ناشی از رطوبت زیاد ویا مجاورت با آب و رطوبت می توان از رطوبت سنج جامدات استفاده کرد . رطوبت سنج ها در کارخانجات مبلمان سازی و بازسازی , کارخانجات جهت خشک کردن چوب , بازرسی ساختمان و مبارزه با آفات ، کنترل رطوبت زغال سنگ جهت محاسبه دقیق وزن و.....   ازاین دستگاه استفاده کرد.در کل کاربرد هیدروترمومتر (دماسنج/ رطوبت سنج) در موارد زیر می باشد:
•    آنالیزر محیطی
•    شبیه سازی الکترونیکی
•    کنترل و نظارت بر اماکن و محل نگهداری مواد غذایی
•    محیط های کاری کامپیوتری والکترونیکی
•    کنترل فرایند های گازی در کارخانجات
•    کاربردهای HVAC (تعمیر و نگهداری )
•    گلخانه ها
•    آزمایشگاههای کالیبراسیون

منتشر شده در مقالات رطوبت (humidity)

مفاهیم مربوط به رطوبت سنجی (humidity meter)


رطوبت سنج(humidity meter) دستگاهی برای اندازه گیری رطوبت محیط و یا اجسام (گچ، چوب، خاک و...)می باشد و در بعضی از مدل ها دما و نقطه شبنم را نیز می توانند اندازه گیری کنند. همچنین با استفاده از ترانسمیترهای رطوبت می توان مقادیر اندازه گیری شده را به منظور رکوردگیری و کنترل به PLC یا اتاق کنترل ارسال کرد. بطور کلی در مواردی که نیاز به اندازه گیری رطوبت می باشد، از رطوبت سنج ها می توان استفاده نمود . معمولا کاربرد رطوبت سنج در صنایع کشاورزی، صنایع غذایی، انبارها، اتوماسیون صنعتی و خانگی می باشد.
با توجه به اهمیت مفاهیم در زمینه رطوبت سنجی در این مطلب به معرفی این مفاهیم می پردازیم:


توده‌های هوا :
یك توده هوا عبارت است از حجم عظیمی از هوا كه خصوصیات فیزیكی آن بویژه از نظر دما و رطوبت در سطح افقی برای صدها كیلومتر تقریباً همسان باشد.
از این جهت كه خصوصیات حرارت و رطوبت هر توده هوا به طور مستقیم از طریق طبیعت سطح زیرین آن تعیین می‌گردد، توده‌های هوا خصوصیات اصلی خود را از سطحی كه در روی آن تشكیل می‌شوند كسب می‌كنند . مهمترین مناطق منشأ توده‌های هوا در روی كره زمین مراكز پرفشار جنب حاره و مناطق قطبی می‌باشند.
«هجوم موج سرد» و یا «موج گرم» به حالتی گفته می شود که توده‌های هوا با حركت تدریجی خود خصوصیات نواحی منشأ خود را به سایر مناطق جهان گسترش دهند.


جبهه‌ها :
به طور كلی بین توده‌های هوای مختلف با خصوصیات متفاوت، منطقه گذرایی كه در اصطلاح هواشناسی بنام «جبهه» معروف است وجود دارد. جبهه‌ها نواحی انتقالی كوچك یا وسیعی می‌باشند كه وسعت ناحیه آنها از ده الی صد كیلومتر تغییر می‌كند با وجود این در روی نقشه های هواشناسی جبهه‌ها را با خطی نشان می‌دهند جبهه‌ها از لحاظ شرایط اقلیمی و هواشناختی اهمیت ویژه‌ای را حائزند. زیرا در مناطق انتقالی و گذری آنها بین عناصر فشار، حرارت‌، پراكندگی بارندگی‌، میزان ابرناكی‌، جهت وزش باد و شدت آن ارتباط بسیار نزدیكی برقرار می‌گردد. و می‌توان از ‎آن چهار نوع جبهه نام برد جبهه گرم- جبهه سرد-جبهه مسدود و جبهه ساكن.


مه (Fog) :
تراكم حاصل از سردشدن ذرات بخار آب در نزدیكی سطح زمین كه بصورت ذرات معلق در فضای سطحی مشاهده می‌گردند مه نامیده می‌‌شود. به عبارت دیگر مكانیزم تشكیل مه شبیه مكانیزم تشكیل ابرها می‌باشد اساساً بیان جدایی مه از ابر نیز مشكل است زیرا مه‌ها در حقیقت ابرهای استراتوس هستند كه در سطح زمین و یا در طبقه‌ایی بسیار نزدیك به زمین تشكیل می‌گردند.

تبخیر (Evaporation):
در مورد تبخیر از سطح آبها، درجه حرارت، شدت باد و درجه نمناكی بزرگترین نقش را بازی می‌كنند در واقع تبخیر تابعی از شرایط حرارتی است علاوه بر عوامل اساسی یاد شده فوق، فشار بخار آب، خصوصیات آب، عمق و درجه شوری آن نیز بر تبخیر اثر می‌گذارند.


گرمای نهان تبخیر (Latent-heat-of vaporization):
برای تبخیر یك گرم آب در دمای صفر درجه سانتیگراد ششصد كالری گرما و در دمای صد درجه سانتیگراد پانصد و چهل كالری از گرما مورد نیاز است و چون دما عبارت است از «میانگین انرژی حركت مولكولی یك جسم» زمانی كه آب تبخیر می‌شود فقط ذراتی قادرند سطح آب را ترك كرده و به اتمسفر وارد شوند كه دارای سرعت فوق میانگین انرژی یاد شده باشند. از این رو حركت مولكولی كند شده و دمای سطح آب در حال تبخیر پایین می‌آید.
انرژی گرمایی اضافی كه با ذرات تبخیر محل می‌گردند به عنوان (گرمای نهان تبخیر) نامیده می‌شود. این گرما در زمان تراكم رطوبت،از طریق توده آب متراكم و یا تشكیل ابرها به اتمسفر پس داده می‌شود. اهمیت جذب گرمای نهان در فرایند مهمی چون گرم شدن اتمسفر و نقش آن در بیلان گرمای اتمسفر روشن است .


تعرق :
گیاهان، آبی را كه برای تامین فعالیت حیاتی خود از طریق زمین بدست می‌آورند بعد از مصرف بصورت بخار آب به اتمسفر پس می‌دهند آخرین مرحله گردش آب درون پوشش گیاهی را تعرق می‌گویند.


ظرفیت (Capacity):
بخار آب موجود در اتمسفر به عنوان رطوبت هوا نامیده می‌شود. حداكثر بخار آبی كه هوا در دمای معینی می‌تواند دارا باشد به عنوان ظرفیت هوا نامیده می‌شود .


اشباع (ٍSaturation):
اشباع عبارت است از حداكثر ظرفیت رطوبتی هوا در دمای معین بطور كلی هوا زمانی به حالت اشباع می‌رسد كه یا میزان بخار آب در آن به حداكثر ظرفیت خود برسد و یا از درجه حرارت آن تا نقطه شبنم كاسته شود.


نقطه شبنم (Dewpoint) :
دمایی است كه در آن هوا به حد اشباع می‌رسد و به عبارت دیگر، در صورتی كه در فشار ثابت تغییری در نسبت مخلوط ایجاد نگردد ولی دمای هوا پایین آید دمای ویژه جدیدی حاصل خواهد شد كه بدان ، دمای نقطه شبنم گفته می‌شود.


نم مطلق (Absolute humidity) :
وزن بخار آب موجود بر حسب گرم در هر واحد حجمی از هوا (بر حسب متر مكعب یا سانتی متر مكعب ) را نم مطلق می‌گویند و میزان آن از استوا به سمت قطبها و از سواحل به درون خشكیها و از مناطق پست به سمت نواحی مرتفع كاسته می‌شود .


نم ویژه (Specificn humidity) :
نسبت وزن بخار آب به وزن واحد هوایی را كه شامل آن است نم مخصوص می‌گویند.


نم نسبی (Relative humidity) :
رطوبت نسبی عبارت است از نسبت میزان رطوبت مطلق موجود در هر حجمی از هوا با دما معینی، به حداكثر رطوبت مطلقی كه همان حجم از هوا در همان دما می‌تواند داشته باشد.
به عبارت دیگر نسبت جرم بخار آب موجود در هر حجمی از هوا به جرم بخار آب موجود در همان حجم هوا را در حالت اشباع «نم نسبی» می‌گویند.
مثلاً اگر یك كیلوگرم از هوا در دما و فشار معینی قابلیت جذب حداكثر تا 30 گرم بخار آب را داشته باشد ولی فقط دارای 10گرم رطوبت باشد دمای نم نسبی معادل 50 درصد است .


فشار بخار آب (Vapor pressure) :
در هر دمایی بخار آب موجود در هوا دارای فشاری است كه به عنوان فشار بخار آب نامیده می‌شود . میزان در ارتباط با عرض و فصل در حدود 0.2 میلی بار از سیبری شمالی در دی ماه تا 30 میلی بار در مناطق حاره در تیر ماه تغییر می‌كند.


تراكم :
تبدیل بخار آب به حالت جامد یا مایع در هوا را تراكم می‌گویند. شرط اصلی جهت تراكم رسیدن و گذر از نقطه اشباع است از طرف دیگر شرط لازم برای وقوع فرایند تراكم وجود هسته‌های تراكم در هواست این هسته‌ها عموماً باید جاذب رطوبت باشند و مهمترین ذرات جاذب رطوبت در اتمسفر، نمك دریا، ذرات اوگانیك‌ و تری اكسید سولفور است.


تصعید (Sublimation) :
زمانی كه درجه حرارت هوا زیر نقطه انجماد باشد، بخار آب ممكن است مستقیماً به یخ تبدیل گردد این فرایند تصعید نامیده می‌شود.


شبنم (Dew) :
شبنم رطوبتی است متراكم كه به صورت قطراتی روی اشیاء و سطوح مختلف مشاهده می‌گردد در شب‌های صاف و آرام، زمین از طریق تشعشع خود، به سرعت سرد می‌شود و درجه حرارت آن از هوای مجاور كمتر می‌شود و هوای اطراف كه خنك شده، در نتیجه تماس با زمین تا نقطه شبنمسرد می‌شود لازم به یادآوری است كه به احتمال قوی این امر در لایه بسیار نازكی از هوا و حدود چند سانتیمتر قبل از برخورد با زمین بوقوع می‌پیوندد. در نتیجه سرد شدن زیادی در زیر نقطه شبنم، بخار آب مازاد در هوا متراكم می‌شود.


ژاله (Frost) :
شرایط ژاله و شبنم عملاً با یك استثناء همسانند. شبنم زمانی كه پدیده تراكم در روی اشیاء سرد فوق نقطه انجماد بوجود آید تشكیل می‌شود در صورتی كه ژاله زمانی كه تراكم در زیر دماهای نقطه انجماد رخ می‌دهد تشكیل می‌شود. تحت چنان شرایطی، رطوبت هوا، مستقیماً از حالت بخار به حالت جامد، بدون گذشتن ازحالت مایع، تغییر شكل می‌دهد به این ترتیب ژاله پدیده متبلوری است كه به شكل فلس، سوزن، و پرمرغ در شب‌های سرد، در روی سطح زمین و اشیاء بوجود می‌آید.


مه یخ‌زده (Rime) :
در برخورد قطرات ریز یك توده هوای مه دار با اشیاء جامدی كه دارای دمای زیر نقطه انجمادند، ته نشینی از كریستال‌های یخ سفید و زبر تشكیل می‌شود كه به آن مه یخ زده می‌گویند.

منتشر شده در مقالات رطوبت (humidity)

ترانسمیتر رطوبت (Humidity Transmitter)


ترانسمیتر رطوبت (Humidity Transmitter) دستگاهیست که توانایی  اندازه گیری رطوبت و در بعضی از مدل ها دما و نقطه شبنم را  توسط سنسور خود دارا می باشد.ارسال ترانسمیترهای رطوبت مقادیر اندازه گیری شده به PLC یا اتاق کنترل می باشد تا رکوردگیری و کنترل  انجام شود. از ترانسمیتر رطوبت (Humidity Transmitter) در مواقعی استفاده می شوند که نیاز به اندازه گیری رطوبت و تبدیل خروجی اندازه گیری شده به پارامتر مورد نیاز وجود داشته باشد، کاربرد این دستگاه معمولا در صنایع غذایی، صنایع کشاورزی، انبارها، اتوماسیون صنعتی و خانگی می باشد. اکثراً ترانسمیتر های رطوبت توانایی اندازه گیری دما را نیز دارند که در این صورت دارای ورودی سنسور دما هم بایستی باشد. میلی آمپر و یا ولتاژ خروجی هایی هستند که ترانسمیتر رطوبت با توجه به نیاز می تواند داشته باشد.
وسیله ای که بتواند اندازه گیری یک کمیت فیزیکی را انجام دهد و سیگنال آن را برای کنترل کننده ارسال کند ترنسمیتر گفته می شود. کلمه ی ترانسمیتر از ترکیب واژه ی (Transfer) و (Metering) تشکیل شده که (Transfer) به معنای انتقال و (Metering) به معنای اندازه گیری می باشد.به همین منظور ترانسمیتر رطوبت به منظور اندازه گیری رطوبت و تبدیل به خروجی های آمپر یا ولتاژ و ارسال آن به PLC مورد استفاده قرار می گیرد. در کارخانجات صنعتی که فرآیند تولید به صورت گسترده در حال انجام است تجهیزات و دستگاههای اندازه گیری و کنترلی جهت نظارت بر تولید به طور متمرکز با سیستم های مانیتورینگ در اتاق فرمان انجام می پذیرد به طوریکه تمامی پروسه تولید با المان های موجود در دسترس کنترل کننده قرار دارند. تا در مواقع لازم نظارت و یا کنترل متغیرها در تمامی نقاط کارخانه صورت پذیرد. در چنین مواردی لازم است سیگنال ها و فرمان ها از مکان مورد نظر به اتاق کنترل انتقال یابد که برای این امکان از ترانسمیتر استفاده می شود، به همین منظور از ترانسمیتر های رطوبت استفاده می شود.

شرح خلاصه ای از متغیرهای رطوبت به منظور اندازه گیری و آشنایی با پارامترهای رطوبت:

رطوبت مطلق

مقدار بخار آب موجود در واحد حجم از هوا را رطوبت مطلق می‌گویند. واحد آن گرم بر متر مکعب یا میلی گرم در لیتر است. اگر فشار هوا p و فشار بخار آب e باشد، فشار هوای خشک (p - e) خواهد شد: (طبق قانون دالتون) برای اندازه گیری فشار بخار آب در ظرفی به حجم یک متر مکعب که هوای درون آن با محیط بیرون هیچگونه ارتباطی نداشته باشد، انتخاب می‌کنیم. هوای درون آن را با بارومتر اندازه می‌گیریم.

سپس مقداری اسید سولفوریک درون ظرف ریخته، دوباره فشار را اندازه می‌گیریم. تفاضل بین دو فشار اندازه گیری شده، فشار بخار آب است. پس خواهیم داشت:
m = a v
a = m/v
d = m /m
که در آنm جرم بخار آب ، m جرم هوای خشک، d چگالی بخار آب نسبت به چگالی هوای خشک و a وزن مخصوص هوا در شرایط متعارفی است.
(pv = p0v0 (1+ αt) → v0 = pv/p0 (1+ αt
(m = a dv0 = a d pv/p0 (1+αt

این نکته حائز اهمیت است که در حالت کلی هوای خشک را گاز کامل در نظر می‌گیریم و از قانون عمومی گازهای کامل pv = RT استفاده می‌کنیم. وزن یک متر مکعب هوا 1293 گرم و چگالی بخار آب نسبت به هوا 62.0 است. با در دست داشتن e فشار بخار آب و دمای محیط می‌توان m را پیدا کرد.

رطوبت اشباع
اگر مقدار حداکثر بخار آب در دمای ثابتی وارد هوا شود، گویند هوا در این درجه حرارت از بخار آب اشباع شده و دارای رطوبت اشباع می‌باشد: فشار یا کشش بخار آب را در این حالت فشار بخار اشباع شده در درجه حرارت مزبور می‌نامند.

رطوبت نسبی
بنا به تعریف، رطوبت نسبی، نسبت رطوبت مطلق در دمای t به رطوبت اشباع در همان دما می‌نامند. به عبارت دیگر نسبت بخار آب موجود در حجم معینی از هوا در دمای t به وزن ماکزیمم بخار آبی که می‌تواند در همین حجم در دمای t داشته باشد را رطوبت نسبی می‌گویند.

فشار بخار آب
جو مخلوطی است از گازهایی است که هر یک دارای فشار جزئی می‌باشند. فشار هوا در هر نقطه برابر مجموع فشارهای جزئی وارده از طرف هر گاز به انضمام بخار آب است. مقدار بخار آب موجود در هوا با مکان و زمان تغییر می‌کند. هرگاه فشار بالای سطح آب (یا زمین) در زمان معین و در دمای معین به صورت اشباع در آید، فشار جزئی بخار آب در آن زمان و دما را فشار اشباع گویند.

چنانچه هوا گرمتر شود موجب تبخیر مولکولهای بیشتری می‌شود تا آنکه فضای بالایی سطح آب (زمین) به حالت اشباع در می‌آید. بنابراین فشار بخار جزئی آب به دما بستگی دارد و با افزایش دما، فشار بخار اشباع نیز افزایش می‌یابد. هر چه دما کمتر باشد، مقدار بخار آب لازم برای رسیدن به مرحله اشباع کمتر است.

نقطه شبنم
اگر دمای هوا به درجه‌ای برسد که در آن هوای مفروض صد در صد از بخار آب اشباع گردد (فشار ثابت)، چنین درجه‌ای به نقطه شبنم موسوم است. برای اندازه گیری ابتدایی نقطه شبنم در یک ظرف که جداره خارجی آن کاملا صیقلی باشد، اختیار کرده و مخلوط آب و یخ در آن قرار می‌دهیم. هرگاه روی جدار خارجی ظرف با هوای مورد نظر در تماس است. به تدریج ذرات بخار آب به صورت مایع (شبنم) پیدا شده، در دمای آب را بوسیله دماسنج تعیین می‌کنیم این دما درجه اشباع یا نقطه شبنم است.

تغییرات رطوبت نسبی
تغییرات شبانه روزی رطوبت نسبی برعکس تغییرات شبانه روزی درجه حرارت است. ماکزیمم آن کمی قبل از طلوع آفتاب و مینیمم آن در حدود ساعت 2 بعد از ظهر است. تغییرات سالانه رطوبت نسبی منظم نیست و نسبت به موقعیت منطقه تغییر می‌کند. رطوبت نسبی نسبت به ارتفاع نیز کاملا نامنظم است و نمی‌توان قاعده خاصی برای آن بیان کرد. بطوری که ممکن است در اطراف یک ابر رطوبت نسبی صد در صد باشد و در فاصله کمی از آن خیلی کمتر از این مقدار باشد.


پارامترهای مهم در انتخاب یک ترانسمیتر رطوبت


ورودی ابزار کنترل رطوبت
خروجی ابزار کنترلر رطوبت
دقت ابزار کنترلر رطوبت
رنج اندازه گیری تجهیز کنترلر رطوبت
اندزه گیری پاراترهای دیگر نظیر دما و نقطه شبنم
نحوه نصب ابزار کنترلر رطوبت

منتشر شده در مقالات رطوبت (humidity)